Turecka łódź podwodna: Tahtelbahir

Jedna z pierwszych łodzi podwodnych na świecie, a z całą pewnością pierwsza turecka łódź podwodna: Tahtelbahir. Mało kto o niej słyszał, bo tak jak i wiele „wynalazków” okresu osmańskiego, powstała dla kaprysu dworu i szybko zapominano o niej.

Dlaczego stworzono Tahtelbahir?

Pomysł na zbudowanie łodzi podwodnej powstał w czasie przygotowywania ceremonii sünnet (czyli uroczystego obrzezania) synów sułtana Ahmeda III w roku 1719.

Ceremonie na dworze sułtana odbywały się oczywiście bardzo hucznie i uroczyście, starano się zawsze zaprezentować jakieś ciekawostki lub niesamowitości. Tak też i stało się tym razem.

Miejsce uroczystości rozciągało się od pałacu Topkapı, aż do terenów, gdzie w XIX wieku wybudowano pałac Dolmabahçe. Dla ludności rozstawiono namioty z różnego rodzaju atrakcjami i rozrywkami. Nie brakło stoisk ze słodyczami, rozdawanego jedzenia, muzyków, magików, gimnastyków, karuzel i teatrzyków kukiełkowych.

Dla obcokrajowców i kobiet zaprojektowano specjalne loże, z których mogli przyglądać się rozrywkom i temu, jak bawi się lud.

Zabawa z okazji sünnet miała trwać dniami, każdy dzień miał być inny i oferować innego rodzaju atrakcje.

Na koniec pierwszego dnia uroczystości, 3 grudnia, zaplanowano pokaz Tahtelbahir. Wody Złotego Rogu kotłowały się przez jakiś czas, bestia wynurzając się i niknąc w odmętach miała przyciągnąć uwagę zgromadzonych. Nagle, potężny, piętnastometrowy krokodyl miał ukazać się publiczności, podpłynąć w stronę sułtana i otworzyć paszczę.

Oczywiście, pokaz wzbudził sensację i panikę wśród nieprzyzwyczajonej do takiego widoku publiczności. Wiele z pięknie ozdobionych łodzi na Złotym Rogu wywróciło się do góry dniem lub w panice szukało ucieczki na brzeg.

Krokodyl jednak spokojnie podpłynął do sułtana, otworzył paszczę, z której wyłonili się kolorowo ubrani mężczyźni, wspięli się na grzbiet bestii i zaczęli śpiewać i grać na instrumentach muzycznych.

Projekt łodzi podwodnej Tahtelbahir

Twórcą tej podobnej do krokodyla łodzi podwodnej był architekt İbrahim Efendi, jednocześnie kierownik stoczni w Stambule.

Nazwa Tahtelbahir pochodzi z języka osmańskiego i oznacza łódź podwodną.

Łódź zaprojektowano tak, by mogła nurkować i wynurzać się kiedy tylko chciała. Miała ona specjalny system obiegu powietrza, a wewnątrz mogła pomieścić cztery do pięciu osób. Łódź zbudowano z dwóch połączonych łódek uszczelnionych smołą. Dzięki obciążnikom łódź opadała na dno, lub wynurzała się na powierzchnię.